Каучукны кушу, шулай ук кушылма яки чәйнәү дип тә атала, каучук сәнәгатендә төп процесс булып тора. Ул чимал, ябышкак полимерларны билгеле бер физик һәм химик үзлекләргә ия булган бер төрле, эшкәртелә торган кушылмага әйләндерә. Бу мөһим этап югары җитештерүчәнлекле шина, ныклы конвейер тасмасы яки медицина пломбасы булсынмы, соңгы продуктның сыйфатын, консистенциясен һәм эшчәнлеген билгели. Процесс химик матдәләрнең катлаулы коктейлен - мәсәлән, тутыргычлар, йомшарткычлар, активаторлар һәм катыручы агентларны - каучук матрицасына таратуны һәм бүлүне үз эченә ала. Моңа ирешү өчен, сәнәгать махсуслаштырылган җиһазлар сериясенә, нигездә, эчке миксерларга, ике рулонлы тегермәннәргә, каучук миксерына һәм суыту җиһазларына таяна.
Эчке Миксер: Эш Аты
Заманча югары күләмле катнаштыру эчке миксерда башлана, бу гадәттә Banbury® дизайны белән бәйле. Бу машина югары интенсивлы, герметик камерага охшаган. Аның төп функциясе - чимал каучукның югары молекуляр авырлыгын таркату өчен көчле кисү һәм җылылык тудыру (бу процесс чәйнәү дип атала) һәм углерод карасы яки кремний диоксиды кебек тутыргычларны куллану.
Процесс операторның чимал каучукны - табигый яки синтетик - катнашма камерасына кертүеннән башлана. Камерада ике махсус формадагы ротор бар, алар үзара бәйләнгән яки тангенциаль рәвештә эшли. Бу роторлар бераз төрле тизлектә әйләнәләр, материалны сузучы, кисүче һәм бөкләүче катлаулы агым схемасын булдыралар. Шунда ук эчке миксер, авыр гидравлик яки пневматик цилиндрлар авырлыклы рамны камера муенына, материал катнаштыру тегермәненә төшерәләр, материалга югары басым ясыйлар. Бу кушылманың ротор очы киңлекләренә мәҗбүр ителүен тәэмин итә, шуның белән кисүне максимальләштерә.
Роторлар материал белән эшләгәндә, ябышлы диссипация бик зур җылылык чыгара. Вакытыннан алда вулканизацияне (көйдерүне) булдырмас өчен, камера стеналары һәм роторлары катлаулы температураны контрольдә тоту системасы белән җиһазландырылган, төгәл температура профилен саклап калу өчен су яки май әйләнеше алып барыла. Оператор катнашманы PLC (Программалаштырыла торган Логик Контроллер) аша күзәтеп тора, кушылма температурасын һәм гомуми энергия керүен (кВт/сәг) күзәтеп бара. Теләгән дисперсия халәтенә ирешкәч, гадәттә 2-6 минут эчендә, миксер кайнар, камыр сыман партияне төшү ишеге аша аскы агым җиһазларына чыгара.
Ике рулонлы тегермән: эшкәртү һәм лайфлар белән бизәү
Эчке катнаштыргычлар киң таралган булса да, лаборатория тегермәне катнаштыргычы, ике рулонлы тегермән, бик мөһим булып кала. Махсуслаштырылган кушылмалар өчен төп катнаштыргыч буларак кулланылса да, аның төп хәзерге роле эчке катнаштыргычның аскы агымында. Эчке катнаштыргыч кайнар, резина катнаштыру тегермәне процессында эшкәртелгән, йомшак агломерацияләнгән һәм эшкәртүе авыр булган партия җитештерә. Тегермән бу массаны эшкәртә.
Ике рулонлы тегермән бер-берсенә таба әйләнеп торган ике параллель, горизонталь урнаштырылган металл рулоннан тора. Алар төрле тизлектә эшли (ышкылу коэффициенты), бу каучукның тизрәк алгы рулонга ябышуына китерә. Миксердан чыккан кайнар кушылма "банкка" (рулоннар кушылган тешкә) бирелә. Материал тешкә аша үткәндә, ул зур кисү һәм басымга дучар була. Бу гамәл өч максатка хезмәт итә: калган агломератларның таралуын тәмамлый, тирә-юнь һавасы белән бәйләнештә кушылманы бераз суыта һәм материалны калын, өзлексез катламга әйләндерә.
Оператор кораллар ярдәмендә рулоннан катламны диагональ рәвештә кисеп, үзенә кире бөкли (бу процесс "кисү һәм бөкләү" дип атала). Бу бер төрлелекне һәм катнашма сыйфатын визуаль тикшерүне тәэмин итә. Ниһаять, катлам тегермән машинасыннан алына һәм партия белән аеру системасына кертелә.
Агым асты суыту һәм эшкәртү
Резина бите 90°C тан 120°C ка кадәр температурада тегермәнгә чыга. Аны бу хәлдә саклап булмый, чөнки ул бергә ябышачак һәм катыруын дәвам итәчәк. Шуңа күрә битне суыткычка кертәләр. Бу система озын, бизәкле конвейерны куллана, анда бит сыеклык чыгару агенты (гадәттә сабын ташы яки силикон суспензиясе) булган мануаль бак аша үткәрелә. Бу каплау ябышуга комачаулый.
Аннары капланган битләр югары тизлекле җилләткечләр астында пластина яки челтәрле конвейерлар аша мәҗбүри һава белән суыту өчен ташыла. 40°C тан түбәнрәк температурага кадәр суынгач, битләр автоматик рәвештә өелә яки роликта рулонга төрелә. Аннары бу өелгән битләр яки рулоннар этикеткалана, тезелә һәм киләсе җитештерү этабына (мәсәлән, экструзия яки календарьлаштыру) күчәр алдыннан сыйфат контроле сынауларына җибәрелә.
Ярдәмче җиһазлар
Катнаштыру бүлмәсе күп санлы ярдәмче системалар белән тәэмин ителгән. Үлчәү һәм дозалау системалары бик мөһим; кара күмер еш кына силослардан автоматик бункерларга, дисперсияле изүче миксерларга пневматик юл белән күчерелә, ә аз күләмдәге химик матдәләр (дезинфекцияләүче матдәләр, тизләткечләр) югары төгәллекле үлчәүләрдә үлчәнеп, партияләрне кертү өчен капчыкларга яки автоматик тукландыргычларга тутырыла. Хәзерге вакыттагы корылмаларда һавадагы кисәкчәләрне, аеруча кара күмер белән эш итү өчен тузан җыю системалары мәҗбүри, бу эшчеләрнең иминлеген һәм завод чисталыгын тәэмин итә.
Нәтиҗә ясап шуны әйтергә мөмкин, каучук катнаштыру - җылылык белән идарә итү һәм кисү көченең төгәл фәне. Ул эчке миксерның көчле дисперсия көченә һәм ике рулонлы тегермәннең эшкәртү мөмкинлекләренә таяна. Бу махсуслаштырылган җиһазлар һәм аларны идарә итүче төгәл идарә итү системалары булмаса, чимал сагыз каучугы файдасыз термопластик булып калыр иде, ул беркайчан да нык, эластик термосет материал буларак потенциалын аңламас иде.
Бастырылган вакыты: 2026 елның 12 феврале
