1. Төп процесс агымы
Каучук әйберләренең күп төрләре бар, ләкин җитештерү процессы, нигездә, бер үк. Чимал буларак, гомуми каты каучук-чимал каучук кулланылган каучук әйберләренең төп процессы алты төп процессны үз эченә ала: пластификацияләү, катнаштыру, каландрлау, экструзияләү, формалаштыру һәм вулканизацияләү. Әлбәттә, чимал әзерләү, әзер продуктны эшкәртү, тикшерү һәм төргәкләү кебек төп процесслар да бик мөһим. Каучукны эшкәртү технологиясе, нигездә, пластиклык һәм эластиклык үзлекләре арасындагы каршылыкны хәл итү өчен кулланыла. Төрле технологик чаралар ярдәмендә эластик каучук пластик чәйнәп ясалган каучукка әйләндерелә, аннары ярымфабрикатлар ясау өчен төрле кушылма матдәләр өстәлә, аннары пластик ярымфабрикатлар вулканизацияләү аша югары эластиклык һәм яхшы физик һәм механик үзлекләргә ия каучук әйберләренә әйләндерелә.
2. Чимал әзерләү
Каучук әйберләренең төп чималы - төп материал буларак чи каучук, ә чи каучук тропик һәм субтропикларда үскән каучук агачларының кабыгын ясалма рәвештә кисү юлы белән җыела.
Резина эшләнмәләренең кайбер үзенчәлекләрен яхшырту өчен өстәлә торган ярдәмче материаллар - төрле кушылма матдәләр.
Механик ныклыкны арттыру һәм продукт деформациясен чикләү өчен җепсел материаллар (мамык, киндер, йон һәм төрле ясалма җепселләр, синтетик җепселләр һәм металл материаллар, корыч чыбыклар) каучук әйберләре өчен скелет материаллары буларак кулланыла, бу аларның механик ныклыгын арттыра һәм продукт деформациясен чикли. Чимал әзерләү процессында ингредиентларны формула буенча төгәл үлчәү кирәк. Чимал каучук һәм кушылма матдә бер-берсе белән гомоген кушылсын өчен, материалны эшкәртергә кирәк. Чимал каучукны киптерү бүлмәсендә 60–70°C температурада йомшартырга, аннары кисеп вак кисәкләргә ватарга кирәк. кушылма матдәсе төерле була. Мәсәлән, парафин, стеарин кислотасы, канифоль һ.б. вакланырга тиеш. Әгәр порошокта механик катнашмалар яки эре кисәкчәләр булса, аны сыек нарат дегете һәм кумарон кебек кисәкчәләрне аеру өчен эләктерергә кирәк, аларны җылытырга, эретергә, парга әйләндерергә һәм фильтрларга кирәк. Бердәм вулканизация вакытында күбекләр барлыкка килү продукт сыйфатына тәэсир итә.
3. Пластиклаштыру
Чимал каучук эластик һәм эшкәртү өчен кирәкле пластиклыкка ия түгел, шуңа күрә аны эшкәртү җиңел түгел. Аның пластиклыгын яхшырту өчен, чимал каучукны чәйнәп бетерергә кирәк, шуңа күрә кушылма агент чимал каучукта кушу вакытында җиңел һәм тигез таралырга мөмкин, һәм шул ук вакытта, каучукның үткәрүчәнлеген яхшырту һәм каландрлау һәм формалаштыру процессында җепсел тукымага үтеп керү файдалы. һәм формалаштыру сыеклыгы. Чимал каучукның озын чылбырлы молекулаларын пластиклыкка әйләндерү процессы чәйнәп бетерү дип атала. Чимал каучукны пластиклаштыруның ике ысулы бар: механик пластиклаштыру һәм термик пластиклаштыру. Механик чәйнәп бетерү - озын чылбырлы каучук молекулалары түбән температурада пластификаторның механик экструзиясе һәм ышкылуы ярдәмендә югары эластик халәттән пластик халәткә таркала һәм кыскара торган процесс. Кайнар пластиклаштыру - җылылык һәм кислород тәэсирендә чимал каучукка кайнар кысылган һава үткәрү, озын чылбырлы молекулаларны таркату һәм аларны кыскарту өчен пластиклык алу.
4.Миксинг
Төрле куллану шартларына яраклашу, төрле үзлекләр алу, һәм резина продуктларының эшчәнлеген яхшырту һәм чыгымнарны киметү өчен, чимал каучукка төрле кушылма матдәләр өстәргә кирәк. Катнаштыру - чәйнәп алынган чимал каучук кушылма матдә белән кушыла торган процесс, һәм кушылма матдә каучук катнаштыру машинасында механик кушылу юлы белән чимал каучукка тулысынча һәм тигез тарала. Катнаштыру - каучук продуктларын җитештерү процессында мөһим процесс. Әгәр кушылу тигез булмаса, каучук һәм кушылма матдәләрнең тәэсире тулысынча күрсәтелә алмый, бу продуктның эшчәнлегенә тәэсир итә. Катнаштырганнан соң алынган каучук материалы катнаш каучук дип атала. Ул төрле каучук продуктларын җитештерү өчен ярымфабрикат материал, гадәттә каучук материалы дип атала, ул гадәттә товар буларак сатыла. Сатып алучылар каучук материалын турыдан-туры эшкәртү, формалаштыру һәм кирәкле каучук продуктларына вулканизацияләү өчен куллана алалар. Төрле формулаларга карап, төрле үзлекләргә ия төрле сортлар һәм төрләр бар.
5. Формалаштыру
Резина әйберләре җитештерү процессында төрле формадагы һәм зурлыктагы әйберләрне каландрлар яки экструдерлар ярдәмендә алдан әзерләү процессы калыплау дип атала.
6. Вулканизация
Пластик каучукны эластик каучукка әйләндерү процессы вулканизация дип атала. Ул билгеле бер күләмдә вулканизацияләүче матдә, мәсәлән, күкерт, вулканизация тизләткече һ.б. өстәүдән гыйбарәт. Чимал каучукның сызыклы молекулалары бер-берсе белән үзара бәйләнгән, "күкерт күперләре" формалашу юлы белән өч үлчәмле челтәр структурасы барлыкка китерә, шуның белән пластик каучук кушылмасы югары эластик вулканизациягә әйләнә.
Бастырып чыгару вакыты: 2022 елның 29 марты